Okutoba karoo la
luntang buuñaaringo
Luntang buuñaaringo ka bo 2006 sango la, ì fele:

Ka doolu karang, taa leera foloo to.

jounijasimon5x.jpgOkutoba karoo la luntang buuñaaringo mu
 
Simon Bakari Bojang
 
ne ti. Ate mu Kambiya bankudingo le ti, meng be sabatering Finiland kabiring sanji tang ning seyi koomanto. A la taroo jee sanji wooronjango la a naata bankudingyaa kayitoolu soto Finiland ti. Wo koolaa a naata a daa bula ì la saatewo la kansulooyaa kariteefayoo la, adung a naata wo siirang buuñaaringo kañee. Kabiring wo waatoo a be a bulu, meng ye a yitandi ko, a keta horomamoo le ti Finilankoolu teema. N taata ka futa a ma a la saatewo to, ì ka a fo daameng Lappeenranta, ka a ñininkaa, mung ne mu a la ñaatotaa sababoo ti.

Bakari, foloo-foloo a fo karannaalu ye, i naata Finiland ñaameng.

Politiikoo la kuwo ye a saabu. N na fondinkeeyaa waatoo kono Birikaama n naata ka hamoo soto wo kuwo la, sako sosiyalisimiyaa, kaatu a ka moolu bee kaañandi. N naata n daa bulaa kafoo to, meng ye siifatanfansoo balang, adung wo kamma la n naata mantaabengo ka taa Rossiya bankoo to karango la. N na wo siloo kang n na kuluntiilaa naata jii Sweden bankoo kang, n na baading doolu be sabatering daameng. Wolu ye n sukusuku ka naa Finiland ka londoo nini jee.

I ye mung ne karang?

Foloo-foloo n naata Finisi kango karang Lapua saatewo kono. A kumaasita sanji 1988, bari wo sanji naalaa n naata sawung Lahti saatewo to, nga safaaroo la kuwolu karang daameng fo sanji saba. N na karambungo ye n kii Lappeenranta ka n na karango la kuwo bambandi dookuwo kang. Wo le ye a tinna n naata dookuwo muta dookuu bundaa doo to, ì ka a fo meng ye ko ”TVL”, adung meng marata siladadaa la kuwolu la bankoo kang jee. N ning n na musoo benta jang, adung n naata a futuu.

I la musoo mu Finiland dingo le ti. Mung ne mu i la yaamaroo ti moolu ye, mennu ka Tubaaboo futuu.

Ñoomoyoo ning horomoo kummaayaata waati-wo-waati, bari sako ning siyolu mang ke kiling ti. N ning n na musoo Helena ye ñing kuwo muta kuuke. A wuluuta jang, adung a ye kuu jamaa long ka tambi nte ti, bari a buka fo waati-wo-waati ”Ñing ke” warang ”Kana wo ke”. A ye n na ñantoo aning firingo dii n na. Soboo te ntolu teema hani waatoo meng na n taamata, kaatu n` jikita ñoola. N na musoo kontaanita, kaatu m buka doloo ming warang kuu jawu doolu ke. Ate mu duwaañoo le ti, meng ye a fansung bungo sang, bari a buka a fo ko ”n na bungo”, bari a ka a fo ko ”ntolu la bungo”.

Ali ye dinding saba le soto. Ali ka wolu kuluu ñaadii le, ning aadoolu mang ke kilin ti?
Ning i be sabatering wandi bankoolu kang, i ñanta wo bankoolu la aadoolu horoma. N lafita ka ke taamanseeri betoo le ti n dingolu ye, bari n sonta ko, wolu fango le be ì la futuwo, diinoo, karango ning sila jamaa doo tombong na.

Wo siirango ali la saatewo la kansuloo kono, i naata a kañee ñaadii le?

N na dookuuñoolu ye a fo n ye, ko paatiyo be jang, meng ka sosiyalisimiyaa bambandi Finiland bankoo kang. Wolu ye n buuñaatoo ì la bendulaa to, adung a mang mee, ñing SDP paatiyo ye n londi kansuloo kariteefayi ñoosaboo la. Nte dorong ne mu tumarankewo ti jee, bari hani wo ñaa-wo-ñaa, bankudingolu ye karitee fayi n ye. N na kuwo diyaata ì ye, kaatung nga bankoo aadoolu koroosi, nga a wolu horoma. Misaali fee, Finilankoolu buka ì la kodoolu bee dung motoo kunna. Ning Moofing doolu ye a ke, ì siiñoolu ka a miira ko, wolu ye wo kodoo soto tapaleeyaa kono. N na motoo kotoota n na siiñoolu taa ti, adung ì buka kiiliyaa.

Nte fango ye katakuu jamaa le ke ka Moofinduu aadoolu yitandi saateemoolu ye, adung nga moolu kafu ñoola ka aada juuraloo londi, ì ka meng fo ko ”African Festifal”. Wo datita kabiring sanji 1996.

Nga a miira ko, i la taamanseeroo ka moo jamaa wakilindi ka naa jang. Mung ne mu i la yaamaroo wo moolu ye?

N na miiroo to moolu si katakuu bee ke i la bankoolu to, kaatung yiriwaa kuu jamaa timmata Tubaabuduu jang, ì mang suula dookuulaalu la kotenke. Bari ning i ye a koroosi, yiriwaa mang timma Moofinduu jee, adung moo hakilimaalu si siloo soto ka kuu jamaa ke. Misaali fee, moolu ka domorifeng jamaa samba ka bo wandibankoolu Kambiya to, hani a ye a tara, moolu si wolu sene noo jee.

Fondinkee jamaa, mennu ye ì la bankoo bula, ka dung bataa kono. Doolu be jee, ì be taayiwaafoo ke la dulaalu to taaring. Ì buka kodi jamaa soto, kaatung wo ñaamoo be sotoring bitikoolu kono Holland. A buka mee, poliisoolu ka wo moo siifaalu muta.

Wo to ite dung, fo i lafita ka muru?

N na musoo ning n dingolu be jang. N te muru la saaying, bari nga katakuu jamaa le ke ka n na bankudingolu la kuwolu sooneeyandi. ÿa feng leseringolu samba Finiland ka bo Kambiya, nga wolu waafi jang. Serung n naata m fansung kibaari kayitoo ke, ì ka a fo meng ye ”Waato”. Kambiya dingolu le ka safeeroo ke jee. Wo to wo kayitoo ye safeerilaalu ning fiirilaalu maakoyi ka ì la baluwo sooneeyandi.

A baraka. Allamaa i la dookuwo sooneeyandi i bulu Finiland jang.

A baraka.